Bijvoeding: 4 maanden of 6 maanden, het dilemma

vork en mesToen mijn dochter geboren werd, was de aangeraden grens voor bijvoeding 6 maanden. Inmiddels is dit verlaagd naar 4 maanden. Normaal gesproken deel ik dit soort thema’s met een conclusie. Niet vandaag. Vandaag neem ik jullie mee in mijn dilemma.

Veranderende voedingsvoorschriften


De voedingsvoorschriften veranderen weleens, dat vind ik normaal. Ik stel mijn eigen ideeën ook wel eens bij aan de hand van nieuwe inzichten. Toch vind ik van 6 maanden naar 4 maanden zo’n groot verschil. Waarom meteen 2 maanden eraf? Op een leven van een half jaar is dat nogal een verschil.

Verkruimelde koekjes?

Alleen ik kijk niet echt naar deze voorschriften, dat zal ik eerlijk toegeven. Die adviezen met verkruimelde koekjes, papflessen en boterhammen met margarine kan ik niet serieus nemen, dus ik kan het advies van 4 maanden ook niet op waarde schatten.

4 maanden

De adviezen van Weston Price en de door Weston Price geïnspireerde boeken van Sally Fallon neem ik wel serieus. Ik houd van de adviezen van Weston Price. Sally Fallon beschrijft dat rond de 4 maanden onder andere de ijzervoorraad opraakt en dat deze niet meer voldoende in borstvoeding aanwezig is. Lees hier meer over de voedingsstoffen die opraken. Zij raadt aan om ergens vanaf 4 maanden deze voedingsstoffen bij te voeden. Overigens niet in de vorm van groente en fruit, want daar zit ook amper ijzer in.

6 maanden

Maar dan heb je de 6 maanden grens die door veel mensen in de natuurlijke hoek gepromoot wordt. Bijvoorbeeld de geweldige Borstvoeding.com en nog wat andere fijne sites. Hier wordt verteld dat de baby’s geboren worden met onrijpe darmen en dat deze pas rond de 6 maanden dusdanig volgroeit zijn dat er andere voeding doorheen gesluisd kan worden dan borstmelk. Maar ik lees ook dat de fysieke/motorische ontwikkeling er dan naar is. Bij 6 maanden kunnen baby’s redelijk rechtop zitten en zelf iets pakken en gericht naar de mond brengen. Iets wat baby’s van 4 maanden nog niet kunnen.

En nu?

Sally denkt dat alle baby’s een ijzertekort krijgen als ze niet met 4 maanden bijgevoed worden. Ok. Maar de 6-maanden-grens-lovers stellen dat de darmen er zo rond de 6 maanden pas klaar voor is. Maar hoe zit dat dan? Ontwikkelt het ene kindje niet sneller dan de ander? Of ontwikkelen alle kinderen zich anders, maar alle darmen zijn op exact hetzelfde moment rijp? Zo van, je kunt je wekker erop gelijk zetten? Het klinkt mij onlogisch, maar dat is het probleem, ik weet er niet genoeg van.

De ontwikkelingen

Ik had besloten te kijken wat mijn zoon zou aangeven. Bij mijn dochter heb ik strikt de 6 maanden grens aangehouden, maar zij was dan ook niet echt geïnteresseerd in eten. Nog steeds niet trouwens haha! Mijn zoon is nu bijna 5 maanden. Ik kijk naar hem en het is bijna zielig. Als wij gaan eten, is het net een schooiende puppy. Hij probeert ons eten te grijpen en ja, het is anders dan andere grijpbare spullen. Ik moet mijn bord echt veilig stellen. Zodra er eten (of drinken) in beeld verschijnt, verandert alles. Hij volgt het eten nauwkeurig. Kwijl druppelt uit zijn mond. Het is te ver om te pakken, dat weet hij inmiddels. Hij zet grote, zielige ogen op. Hij smakt en staart nog meer. En ja. Hij kan rechtop zitten. Hij kan gecontroleerd dingen pakken en in zijn mond stoppen. Nog geen eten, want dat heeft hij nog niet gehad.

Honger

Het is niet dat hij honger heeft ofzo. Ik bedoel, baby’s eten op deze leeftijd niet omdat ze honger hebben, ze krijgen namelijk borstmelk om hun maag te vullen. Zo ook mijn jongen, die heeft echt geen honger. Hij wil gewoon graag eten. Hij is behoorlijk jaloers op ons. De tijd dat bijvoeding echte voeding wordt is nog wel eventjes van ons verwijderd.

Het dilemma

En dat is het dan. Het dilemma. Ik zou naar mijn jongen kijken en hem volgen. Dat doe ik nu, maar deze beslissing vind ik best lastig. Ik vind het moeilijk mijn eigen lijn te trekken met al die adviezen op gebieden waar ik zelf te weinig verstand van heb. Logica neigt mij te denken dat hij best zou willen experimenteren met eten. Maar ik wil zijn gezonde borstvoedingsdamrpjes ook niet verpesten.

Je wilt gewoon het beste

Het is geen kwestie van leven of dood. I know. Maar toch wil je graag het beste doen en soms is dat lastig. Want soms is het moeilijk om je weg te vinden tussen alle adviezen. En deze keuze kun je maar één keer maken.

En deze mama twijfelt nog even verder 🙂

2014-10-22T18:47:43+00:00

Over

Mijn leven in getallen: 31 jaar oud, 9 jaar getrouwd met Sebastiaan. Moeder van Keela (5), Judah (3) en Vanna (maart 2017). Niet perfect. Leert elke dag. Ik houd van grote dromen, nieuwe dingen, mooie mensen, lekker eten, persoonlijke ontwikkeling en uitdagingen.

21 Reacties

  1. inge oktober 22, 2014 om 7:05 pm- Antwoorden

    ik zit met hetzelfde dillemma, maar heb al drie kids hiervoor die ik pas vanaf een maand of 5 1/2 rustig begonnen ben met kleine hapjes bijvoeding en die het daar prima op deden…dus ook deze keer

  2. clarinda oktober 22, 2014 om 7:45 pm- Antwoorden

    Ik vind t eigenlijk heel simpel. Als je kind kan zitten en echte interesse heeft in vast voedsel, zal hij/zij er aan toe zijn. Er is nog zo’n soort test voor pinda’s, als het kind met de ene hand over het hoofd het andere oor kan pakken, is t veilig om t pinda’s te laten eten. De vergelijking gaat niet helemaal op, maar ik denk dat deze kleintjes wel weten wat ze nodig hebben

  3. nicole oktober 22, 2014 om 7:57 pm- Antwoorden

    Ik heb hetzelfde dilemma door gemaakt. Opeens was bij kind twee een nieuw onderzoek bekend dat zei dat vanaf 4 maanden bij voeden geen probleem meer was qua kweken van allergieën (zodra je se allergenen maar mijd). Ik wilde eigenlijk niet mee maar omdat hij een flesweigeraar was moest ik iets want dan kreeg hij wel iets binnen als ik moest werken… Nu bij mij derde van 4,5 maand zelfde verhaal qua fles dus weer aan de borstvoeding met rijstebloem/Johannes broodpitmeel op werkdagen en maar langzaam begonnen met groenten… Maar blijf het een moeilijk verhaal vinden. Maar schrik ook altijd van wat andere kinderen al mogen eten… Zag vandaag een meisje van 6,5 mnd al croissant eten. Ben ik dan echt zo afwijkend dat ik al zolang moet denken over groenten?

  4. Carmen oktober 22, 2014 om 7:57 pm- Antwoorden

    Heel herkenbaar, ik vond t ook lastig. Zelf zijn we rond de 5 maanden begonnen met vaste voeding, een klein beetje dan. Haar eerste hapjes waren komkommer. Ook bevroren stukjes om op te sabbelen toen de eerste tandjes doorkwamen.

  5. Alice oktober 22, 2014 om 8:13 pm- Antwoorden

    Ik zat ook met het dilemma, maar na het lezen van het blog ‘Die zes maanden’ van de groene vrouw was ik toch echt overtuigd van die zes maanden. Ze tackelt alle voors en tegens met logische argumenten. Ik gaf mijn dochter een lepel toen ze vanaf 5 mnd interesse begon te tonen of een ongekookte wortel (waar ze echt niets van af kreeg). Met 5mnd 3wk begonnen met gekookte wortel en broccoli in hele stukken en het zelf eten was meteen een groot succes!

  6. Ellen oktober 22, 2014 om 8:26 pm- Antwoorden

    Baby’s zijn naar mijn idee prima uitgerust om ongeveer 6 maanden te overbruggen qua voorraden. Sally is een wijze vrouw, absoluut. Maar ze is ook tegen tandemvoeden, terwijl dat volgens mij wel gebeurde in traditionele culturen waar kinderen tot hun 7de jaar borstvoeding krijgen. Ik denk dat jij je zoon met jouw goede voedingswijze prima nog van ijzer kunt voorzien tot hij 6 maanden is, ook al is hij al enorm geïnteresseerd in eten 🙂 Mocht je twijfelen, dan extra aan de runderlever (misschien doe je dat al :D).

    Succes met je beslissing!

    • sharon oktober 23, 2014 om 5:53 am- Antwoorden

      Sally heeft idd ook wat uitspraken die een beetje onlogisch zijn haha. Net zoals ze tegen Rapley is 🙂 Ze is niet erg AP verder geloof ik. Maar dat is ook normaal, want niemand weet alles 😉 Het probleem is dat mensen snel een mening hebben over bijv ijzer, maar niet daadwerkelijk weten of dit ook zo is, dat het tot 6 maanden kan. Dat is een gevoel. Hoe het feitelijk zit lijkt me verschillend per baby, afhankelijk van bevalling/keizersnede/navelstreng laten uitkloppen/etc. Net zoals ik niet denk dat traditionele culturen op de kalender keken of hun kind al precies 6 maanden was zodat ze opeens mee mochten eten. Een natuurlijkere reactie lijkt me dat je iets geeft als ze een poging doen iets te pakken. Juist dit is de reden dat ik begrijp dat kindjes vroeger eerder iets anders kregen. Maar hier zitten we met allerlei darmrijpingswaarschuwingen waar zij geen last van hadden. En misschien komt dat weer door onze huidige verpeste voeding. Ik weet het niet. Dat maakt het voor mij lastig 🙂 We zullen zien 🙂

      • Ellen oktober 23, 2014 om 1:48 pm- Antwoorden

        Klopt! Sommige uitspraken zijn inderdaad bijzonder. Al kan ik me deels wel vinden in bepaalde argumenten tegen Rapley en AP, maar dat wordt een te lang verhaal 😉 En dan heb ik het specifiek over mijn dochter, kan voor een ander kind weer heel anders zijn.

        Ik denk inderdaad niet dat traditionele culturen op de kalender keken, maar wel naar de seizoenen o.i.d. om leeftijden/ontwikkeling te bepalen. Misschien groeiden de kinderen daar gelijkmatiger op waardoor gemakkelijker te bepalen was dat ze aan vast voedsel toe waren? Zomaar een gedachte. Ik vind het namelijk een heel interessant onderwerp 😀 De theorie over het pakken vind ik een beetje twijfelachtig, al snap ik wel dat jij op die manier aan je zoon kunt zien dat hij eten wil. Ik hoor namelijk ook over baby’s die bij drie maanden al naar voedsel grijpen, en het dan ook krijgen. Willen ze dan echt al voedsel? Geen idee. Mooi discussieonderwerp, al is in mijn omgeving niemand zo enorm geïnteresseerd in voeding voor baby;s 🙁

        Nou, voor ik hier teveel typ, nogmaals succes met je keuze 🙂

        • sharon oktober 24, 2014 om 1:38 am- Antwoorden

          Haha ik vind t wel leuk 😉 Ik denk dat beiden ‘kampen’ soms erg zwart wit zijn, terwijl het leven in extremen nooit een must is. Je kunt Rapley doen en ook af en toe een lepel gekookt eigeel in de mond van je baby stoppen, om maar iets te noemen. Het is niet of of, maar zo wordt het soms wel gepresenteerd. En AP, nou ja, zoals t blog van een paar dagen geleden 🙂

          Ik vind het dus ook heel interessant. Ik probeer me weleens in te denken visueel hoe dat dan is in zo’n cultuur en hoe je dat aan zou pakken, maar mijn hersenen zijn teveel vertroebeld door de Westerse maatschappij ben ik bang.

          Ik bedoel overigens niet dat mijn zoon echt eten wil eten. Hij krijgt gewoon melk en is daarmee verzadigd. Hij heeft echt geen honger 😀 *overproductie woehoeee* Ik zou het eerder eten ontdekken noemen, een beetje meedoen met de rest aan tafel. Geen buik vullen. Ik herken wel wat je zegt, ‘hij grijpt naar mijn lepel en heeft honger, hij wil het echt’ Ik denk dat je dat wel snapte, maar voor de zekerheid haha 😀

          De ontwikkeling denk ik ook, dat ze daarnaar keken. Niet zozeer grijpen en in de mond stoppen, dat doen ze tenslotte met alles en wat je zegt, al veel eerder, maar juist het kunnen zitten en steeds meer begrijpen wat er aan tafel gebeurt en onderdeel willen zijn. Ofzo 🙂 Bij honger ga je ze geen voorgekauwde sperzieboon geven maar gewoon melk, lijkt me dan ook. Jammer dat het zo lastig is dit echt goed te onderzoeken he! Ik ben wel nieuwsgierig hoe primitieve stammen dit doen. Al denk ik als je het zou vragen, ze je raar aan zouden kijken haha 😀

          Nou ja, ik wacht nog een paar weekjes, die laatste maand is ook zo voorbij 🙂

          Je hebt me wel aan het denken gezet, misschien nog maar een stukje, want ik probeer niet de suggestie te wekken dat zodra een kind grijpt ze moeten bijvoeden omdat ze willen eten. Dat denk ik juist helemaal niet. Ik denk dat er een vervolg moet komen 😀

          • Ellen oktober 25, 2014 om 9:02 pm

            Leuk, een vervolg! Goed plan. Ik begreep inderdaad al dat je dat bedoelde van je zoon 🙂 Het is jammer dat sommige mensen die theorie te letterlijk nemen zodat baby’s al veel te vroeg worden bijgevoed. Ik vergeet nooit meer de baby in de (nog liggende) kinderwagenbak, die een frikadel mee at op een braderie… 🙁 Mooi om te zien dat hij al zo geïnteresseerd is toch? Hier kreeg dochter pas bij een maand of 7 echt interesse in vast voedsel. Inmiddels eet ze me de oren van het hoofd!

            Het zou mooi zijn als we een keer mee konden kijken bij mensen die nog dichter bij de natuur staan, hoe die het aanpakken 😀 En ja ze zouden vast gek opkijken als we hen er naar zouden vragen 😉 Ook daar bestaan weer zoveel verschillen tussen. Zo had/heeft de ene stam de baby’s altijd in de draagdoek en dichtbij, en ik las over een bepaalde Indianenstam waarbij de kinderen ’s nachts wel naast de moeder sliepen, maar strak werden ingebakerd en met het hoofdeind verhoogd lagen op een soort plank. Dit was dan beter voor de houding en de spijsvertering. Het is jammer dat ik de bronnen niet meer heb opgeslagen, anders kon ik het nog even nazoeken (ik zit vaker met dat probleem 😀 ).

            Ik ben benieuwd naar je volgende stuk! 🙂

  7. Renee oktober 22, 2014 om 8:31 pm- Antwoorden

    Je geeft het antwoord zelfeigenlijk al ;). Je had besloten om naar je kindje te kijken en wat je ziet is overduidelijk. Vanaf dag 1 mag jouw zoon zelf bepalen wanneer en hoeveel melk hij krijgt. Je vertrouwt hem dat hij neemt wat hij nodig heeft, doe dat ook met ‘vast’ voedsel!! Mijn dochtertje kreeg met vier maanden gestoomde groente en fruit (maar ter grote van 2 ijsklontjes) en ze vroeg vanzelf om meer. Probeer er van te genieten, het is zo leuk!!

  8. Irma oktober 22, 2014 om 8:52 pm- Antwoorden

    Ik ben zelf wel begonnen met vast voedsel bij mijn dochter met 4 maanden.ze is nu 5,5 mnd en eet sinds kort het ook echt op.het duurt ook even voor ze om het te leren dus je bent zo een paar weken verder voor ze echt wat grotere hoeveelheden binnenkrijgen. Bij mij iig.succes met je keuze idd!

  9. marina oktober 22, 2014 om 9:07 pm- Antwoorden

    Ik had de volledige richtlijn opgevraagd bij de VU. Nee niet waar, ik wilde aan de onderzoekster van de VU die mee heeft geholpen aan die nieuwe richtlijn een aantal vragen stellen. Bijvoorbeeld hoe verhoudt het advies van bijvoeden met 4 maanden zich met de kennis dat de darmen pas met 6 maanden klaar voor bijvoeding is. Ik kreeg dus geen inhoudelijke reactie van die onderzoekster. Ze zei via de secretaresse dat ik contact op moest nemen met het cb. Van de secretaresse heb ik toen de gehele richtlijn gekregen met literatuur verwijzingen. Wat mij opviel is dat in die onderzoeken steeds de termijn 4-6 maanden werd genomen in vergelijking met andere termijnen. Dus 4 mnd werd niet met 6 mnd vergeleken. Ik weet niet hoor maar dan trek ik zelf toch andere conclusies dan in de richtlijn staan….

  10. Sara oktober 22, 2014 om 9:11 pm- Antwoorden

    Ik snap je dillemma. Hier 4 dagen voor dat mijn zoon 4mnd was begonnen. Hij was er echt aan toe, kan al makkelijk dingen naar zijn mond brengen (heeeel gericht). Nu 4maanden en bijna 2 weken eet hij smiddags fruit en savonds groenten (beide de hoeveelheid van 2 ijsblokjes, soms zelfs boos als het op is haha). En alles verdwijnt het mondje in, met een schaterlach!

    Het was dat hij het zo duidelijk aangaf (voor mijn gevoel) anders had ik misschien wat langer gewacht. Daarom denk ik dat je zoon volgen altijd goed is! Ze geven het zelf aan. (Zoals je dochter geen interesse toonde en je zoon dat wel doet)

    Mijn zoon is zo’n ontzettend actief manneke dat ik me ook echt kan voorstellen dat hij meer wil dan alleen de fles (ja hij krijgt helaas de fles maargoed…)
    Als ie wat groter is wil ik wat meer Rapley gaan toepassen daar vind ik hem nu wel nog wat klein voor. Dus voor nu maak ik zelf prakkies voor em. Hij vind het prachtig!!

  11. Tessa oktober 22, 2014 om 9:49 pm- Antwoorden

    Mijn zoontje keer vanaf ruim 3 maanden al het eten uit ons mond. Hoe je dat beschrijft is zo herkenbaar :), hij was ook echt aan het bedelen en grijpen. Met 4 maanden zijn we dan ook begonnen met groente en fruit en dat ging vanaf het eerste moment uitstekend. Hij was er echt aan toe en we hebben ook geen problemen ondervonden met zijn darmen of allergische reacties. Hij is nu bijna 1 jaar en eet nog steeds met veel smaak alles wat ik hem voorzet en ik denk dat dit ook komt omdat we al vrij vroeg zijn begonnen met hem te laten wennen aan allerlei groente en fruit. Ik denk dat het allerbelangrijkste is om gewoon je kind te volgen, dan is er denk ik geen goede of foute keuze in deze kwestie.

  12. Mama's Jungle oktober 22, 2014 om 10:01 pm- Antwoorden

    Een van de beste wetenschappelijke onderbouwingen in dit soort vraagstukken: je vrouwelijke intuïtie 😉

  13. Annemieek oktober 23, 2014 om 9:21 am- Antwoorden

    Ik had begrepen dat er inmiddels al weer onderzoeken zijn verschenen op basis waarvan de termijn van vier maanden weer opgeschroeft zou moeten worden. De kans is klein dat dit gebeurt, omdat veel mensen/partijen liever vier maanden aanhouden (jammer genoeg weet ik niet meer wáár ik dit heb gelezen).
    Ik weet zeker dat je de blogpost van jullie vroegere mede-gezondemama Nienke hebt gelezen, maar wellicht ook interessant voor andere lezers hier:
    http://www.groenevrouw.nl/die-zes-maanden/
    Wat ik mij afvraag: is het grijpen naar eten misschien gedreven is door het verlangen om het gedrag van volwassenen te kopiëren?

    • sharon oktober 24, 2014 om 1:24 am- Antwoorden

      Ja dat artikel ken ik zeker, dankjewel voor het delen 🙂 Het zou me niet verbazen wat je zegt. Heel eerlijk, ik ken geen kindjes van 4 maanden die motorisch gezien al klaar lijken voor voeding. Het honger hebben kan eigenlijk niet, want deze kindjes leven nog van melk, die paar hapjes bijvoeding gaan geen zoden aan de dijk zetten qua verzadiging. Wat extra aanleggen lijkt me een logischere stap 😀 Toevallig iets grijpen is natuurlijk niet hetzelfde als gericht iets willen pakken én rechtop kunnen zitten 🙂 Vooral dat rechtop zitten! De snelle jelle’s zullen dat toch echt pas rond de 5 maanden kunnen, en meestal later, zo rond de -jawel- 6 maanden 🙂

  14. Monique oktober 23, 2014 om 9:37 am- Antwoorden

    Ik heb het gevoel dat je zoontje hierin de meest wijze raadgever is…

    Het is zoals je schrijft. Elk kind is anders en maakt een andere ontwikkeling door. Keizersnee, vroeggeboorte, maar ook conditie van de moeder spelen mee in de ontwikkeling van het kindje en zijn darmpjes.

    Ik geloof dat we hierin de natuur mogen volgen. Als hij kan zitten en aan geeft dat hij wil eten, dan is hij er blijkbaar aan toe en zijn zijn darmpjes blijkbaar wat eerder volgroeid dan gemiddeld. Overigens kan ik me dit ook goed voorstellen, want hij komt uit een moeder die goed voor zichzelf zorgt. 😉

    Met dit soort dilemma’s gaat het er volgens mij om dat je je moeder instinct volgt. En dan zit je altijd goed. Jij bent nog zo met je zoon verbonden en hij is nog zo met jou en met de natuur verbonden. Samen komen jullie er wel uit. 😉

    Succes!

  15. Eva oktober 23, 2014 om 5:45 pm- Antwoorden

    Interessant vraagstuk, Sharon. Ook de verschillende reacties. Vraagje: Als jij, al dan niet eerder dan met 6 maanden, zou beginnen met bijvoeding wat voor soort voedsel zou je dan aanbieden?Groente en/of fruit of juist vis/vlees/ei? Mocht je een eventueel ijzertekort willen aanvullen, dan is dat laatste veel logischer toch? Dat staat alleen wel weer haaks op alle reguliere adviezen over bijvoeding. Of wellicht die van Sally Fallon niet?

    • Eva oktober 23, 2014 om 5:53 pm- Antwoorden

      Oh ja, en ter aanvulling. Ik heb bij mijn twee dochters (2 en 4) gewacht tot 6 maanden. Dat vond ik niet lastig, want ze hadden absoluut geen interesse in iets anders dan borstvoeding. Ik ben begonnen met heel zachte, goede kwaliteit witvis, omdat ik dat een logische overgang vond van de borstvoeding (eiwitten). Dat vonden ze heerlijk (na een tijdje). Groente en fruit later in het jaar aangeboden, maar daar taalden ze helemaal niet naar.

Geef een reactie